بررسی عوامل خشکسالی و راهکارهای مقابله با آن (مطالعه موردی: ولایت پروان)
کلمات کلیدی:
تغییرات اقلیمی, خشکسالی, منابع آب, محیطزیست, ولایت پروانچکیده
خشکسالی یکی از مهمترین مخاطرات اقلیمی افغانستان به شمار میرود که طی 45 سال اخیر تأثیرات گستردهای بر منابع آب، زراعت و پایداری محیطزیست وارد کرده است. ولایت پروان به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص و وابستگی شدید معیشت مردم به زراعت و منابع آبهای سطحی، از جمله مناطق آسیبپذیر در برابر این پدیده محسوب میشود. این تحقیق با رویکرد مختلط (ساحهای و کتابخانهای)، روند و شدت خشکسالی را با تحلیل تغییرات بارندگی، درجه حرارت و جریانهای سطحی در چهارونیم دهۀ اخیر بررسی میکند. یافتههای هایدرومتیورولوژیکی حوزه دریایی کابل مبانی تحلیل قرار گرفته و شاخصهای معیاری بارندگی (SPI) و جریانهای سطحی (SDI) برای ارزیابی خشکسالی به کار رفتهاند. نتایج تحقیق نشان میدهد که روند افزایشی درجه حرارت هوا از سال 2008 به بعد، از طریق افزایش تبخیر و تعرق و کاهش رطوبت خاک، موجب تشدید خشکسالی شده است؛ هرچند در سالهای 2020 تا 2021 میزان بارندگی افزایش یافته؛ اما این افزایش برای جبران اثرات ناشی از افزایش درجه حرارت کافی نبوده است.
مراجع
ی واهب، علیرضا و علیجانی، بهلول. (۱۳۸۴). بررسی خشکسالی، بارندگی و پیش بینی تغییرات اقلیم منطقه بیرجند. فصلنامه تحقیق های جغرافیایی، شماره 8. ص. ۲۵.
پیروز، شریف الله. (۱۴۰۳). پر افغانستان د وچکالی د اغیزو ارزونه. ژورنال علوم طبیعی پوهنتون کابل. شماره 1. 1403. ص. 145
تیموری، نظام الدین. (۱۴۰۲). بررسی خشکسالی در ولایت هرات و راه های مقابله با آن. فصلنامه علمی–تحقیقی جامع، شماره (8).https://jomoua.herat.edu.af/article_291077.html
ریاست حوزة دریایی کابل) .۱۴۰۴). یافتههای هایدرومتیورولوژیکی ولایت پروان.
شاه بندری قوچانی، راضیه؛ کامرانی نوق، فروغ و دادفر، صدیقه. (۱۳۹۰). مقایسه دو شاخص SPI و RDI پایش خشکسالی در منطقه یزد. اولین همایش منطقه ای توسعه و منابع آب، یزد، ایرانhttps://civilica.com/doc/155775/
شایق، الهام و سلطانی، سعید. (۱۳۹۰). مقایسه شاخص های خشکسالی هواشناسی در استان یزد. مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، علوم آب و خاک، 15، 231-249. https://jast.modares.ac.ir/article-23-10116-fa.html
فقیرزاده، حمید) .۱۴۰۳). مدیریت مهندسی منابع آب در چالشهای خشکسالی کشور افغانستان، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر.
قاسمی، محسن؛ اسلامیان، سید سعید و سلطانی، سمیه. (۱۳۷۸). ناحیه بندی و پایش خشکسالی هواشناسی در حوضه آبخیز کرخه با استفاده از شاخص های بارندگی معیار و دهک های بارندگی. مجله تحقیق کشاورزی: آب، خاک و گیاه، ۸(۳)، ۲۳-۳۵.
مساعدی، ابوالفضل و قبایی سوق، محمد. (۱۳۹۰). تصحیح شاخص بارندگی معیار شده (SPI) براساس انتخاب مناسبترین توزیع احتمال. نشریه آب و خاک، ۲۵ شماره (۵) https://doi.org/10.22067/jsw.v25i5.12217
منفرد، نوذر و توکلی، کبری. (۱۳۹۱) .خشکسالی، دلایل، اثرات و مدیریت. انتشارات دانشگاه خلیج فارس.
نگاهی، محمد مصطفی و همکاران) .۱۳۹۴.(کاهش و مدیریت حوادث هایدرومتیورولوژیکی افغانستان.
هاشمی نیا، مجید. (۱۳۸۳). مدیریت آب در کشاورزی. چاپ اول. انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد.
یوسفی، رادمندی و همکاران. (۱۳۹۱). مطالعه خشکسالی و بارندگی های استان های قزوین. گزارش فنی. دانشکده علوم جغرافیایی، گروه هواشناسی.
Ahmadzai, A. A., & McAllister, R. R. J. (2023). Assessment of meteorological drought under the climate change in the River Basin, Afghanistan. Atmosphere, 14(3), 570. https://doi.org/10.3390/atmos14030570
Beheshtah Koshani, & Hamdam, K. H. (2023). Climate-smart agriculture opportunities and challenges in Afghanistan. Journal of Natural ScienceReview, 2(SpecialIssue). https://nsr.ku.edu.af/index.php/nsr/article/view/42
Chen, Y., Penton, D., Karim, F., Aryal, S., Wahid, S., Thaylor, P., & Cuddy, S. M. (2023). Characterization of meteorological drought at sub-catchment scale in Afghanistan using station-observed climate data. PLOSONE,18(2), e0280522. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0280522
Eslamin, S., & Eslamin, F. A. (Eds). (2018). Handbook of drought and water scarcity: Management of drought and water scarcity. CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781315404129
Faizi, M., Maryono, M., & Hermawan, F. (2024). Drought in Afghanistan: Exploring the vulnerability and drought coping. [Unpublished manuscript].
Qutbdin, I., Shiru, M. S., Sharafati, A., Ahmed, K., Al-Ansari, N., Yassen, Z. M., Shahid, S., & Wang, X. (2019). Seasonal drought pattern changes due to climate variability: Case study in Afghanistan. Water, 11(5), 1096. https://doi.org/10.3390/w11051096
Safi, L., & Safi, A. G. (2024). Assessing agricultural sector vulnerability and coping strategies to climate change in Afghanistan. Journal of Natural Sciences Kabul University, 7(Special Issue), 91-112 pp. https://jns.ku.edu.af/index.php/jns/article/view/106
