کاربرد مشتق در محاسبات لیمت توابع، سلسله‌ها، نوعیت جذور، دیفرانسیل و خطی‌سازی

نویسندگان

کلمات کلیدی:

توابع, جذر, دیفرانسیل, سلسله‌, لیمت

چکیده

مشتق یکی از مفاهیم اساسی و کاربردی ریاضیات بوده که در اوایل قرن 17 میلادی توسط پیرفرما دانشمند فرانسوی شامل ریاضیات شده است. از مشتق در حل محاسبات پیچیدۀ علوم انجنیری، ساینس و طبابت استفاده می­شود. در مقالة حاضر از مشتق توابع در محاسبات قیمت تابع  ، توابع مثلثاتی، لیمت توابع، تعیین نوعیت جذور چند جمله‌ای ها، دیفرانسیل و خطی‌سازی استفاده گردیده است. اهمیت این تحقیق نشان داده که چگونه می‌توان  از مشتق توابع در ریاضیات استفاده نمود، هدف تحقیق حاضر دریافت روابط مشخص جهت محاسبه تابع ، توابع مثلثاتی، محاسبه لیمت توابع مغلق و پیچیده، تعیین نوعیت جذور چندجمله‌ایها، دیفرانسیل و خطی‌سازی با استفاده از مشتق توابع می‌باشد. مقاله حاضر از نوع کاربردی و بنیادی بوده و جمع­آوری اطلاعات با روش کتابخانه‌ای تکمیل گردیده است. نتایج این مطالعه نشان داد که توابع  و   با استفاده از قضیة هوپیتال، برای تعیین نوعیت جذور چند جمله‌ای‌ (ساده، مضاعف و تکرار) و  خطی‌سازی استفاده می­شود.

بیوگرافی نویسندگان

  • عبدالمنیر خیرزاده، پوهنتون پنجشیر

    پوهنمل، دیپارتمنت ریاضی، پوهنځی تعلیم و تربیه، مؤسسه تحصیلات عالی پنجشیر، بازارک، افغانستان (نویسنده مسئول).

  • عبدالمحمد قدوسی، دانشگاه پروان

    وی، دیپارتمنت ریاضی، پوهنحٔی تعلیم و تربیه، پوهنتون پروان، چاریکار، افغانستان. 

مراجع

اسفینی، حسین. (1387). ریاضی عمومی(1)، اصفهان: انتشارات سپاهان.

بهرامی، منوچهر. (1370). ریاضیات عمومی، تهران: انتشارات پیام.

پورکاظمی، محمد حسین. (1391). ریاضیات عمومی و کاربرد های آن، جلد اول، چاپ بیست و پنجم، تهران: انتشارات نی.

دانشمند، حیدر. (1367). ریاضیات عمومی، جلد اول، تهران: انتشارات رسام.

دوست، عبدالرزاق. (1397). انالیزIV ریاضی(سلسله ها)، کابل: انتشارات تمدن.

سیدموسوی، سید حسین. (1378). حساب دیفرانسیل و انتگرال 2، چاپ چهاردهم، تهران: انتشارات مبتکران.

صدیقی، فیضان الله. (1399). ریاضیات عالی 1، کابل: انتشارات بشارت.

غوری، محمد انور. (1399). ریاضی عمومی، کابل: انتشارات سعید.

فرخو، لیدا. (1385). ریاضی عمومی1، چاپ شانزدهم، تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.

گردلو، پیمان. (1387). مشتق، تهران: انتشارات نواندیش.

معتقدی، محمد صادق. (1388). ریاضیات عمومی پایه، جلد دوم، تهران: انتشارات طراحان.

نیکوکار، مسعود، عرب زاده، بهمن. (1389). ریاضیات پایه، تهران: انتشارات آزاده.

دانلود

چاپ شده

2026-08-04