بررسی علل حوادث شغلی با کاربرد روش تجزیه و تحلیل درخت خطا (مطالعه موردی: معدن زغالسنگ شباشک)
کلمات کلیدی:
حوادث شغلی, روش درخت خطا, زغالسنگ, معدن شباشکچکیده
استخراج زیرزمینی زغالسنگ به دلیل محیط کاری پیچیده و خطرناک با ریسک بالای حوادث شغلی همراه است. این مطالعه، به بررسی عوامل مؤثر بر حوادث شغلی در معدن زغالسنگ شباشک با روش تحلیل درخت خطای فازی (FTA) میپردازد. دیتاها از طریق پُرسشنامه که بین 28 تن از انجنیران معدن مذکور توزیع و بعد از تکمیل جمعآوری شده که نظریات با وزندهی، فازی شده و بعداً به نرخهای مُحتمل تبدیل گردیده؛ تا عوامل خطرات اصلی مشخص شوند. نتایج نشاندهندۀ عوامل با نرخهای احتمالی: آموزش تخصصی ناکافی (P = 0.00433)، کمبود چراغها نسبت به تعداد کارگران (P =0.00334 ) و نبود روشنایی کافی در محیط کار (P = 0.00232) بوده که بهمثابۀ اساسیترین فکتورهای حوادث شُغلی، تلقی شدهاند. عوامل با احتمال متوسط شامل آموزش ایمنی (P = 0.00274)، مدت کار روزانه (P = 0.00213)، کنترول ریزش سقف (P = 0.00213)، کارایی سیستم تهویه (P = 0.00142) و استفاده از تجهیزات حفاظت فردی با (P = 0.00104) هستند. عوامل با احتمال کم که دارای اهمیت حیاتی اند و شامل: وضعیت تحکیمات، مهارت کارگران با ماشینآلات، نصب تابلوهای هشدار و کنترول محیطی؛ مانند حرارت، رطوبت و جریان هوا میباشند، است. این یافتهها بر اهمیت ارتقای آموزش تخصصی و ایمنی کارکنان، بهبود روشنایی و سیستم تهویه و استفادۀ صحیح از تجهیزات مُرتبط به فرد، تأکید کرده و میتواند به عنوان اساسات عملی برای تدوین دستورالعملهای کاری با اندکترین نرخ ریسک و رهنمای برای اتخاذ تصامیم مدیریتی جهت ارتقای ایمنی در معادن زیرزمینی مورد استفاده قرار گیرند.
مراجع
آزاد، علی. (2013). ارزیابی ریسک حوادث شغلی معادن زغال سنگ شرکت البرز شرقی. شاهرود: دانشگاه شاهرود.
بهرفتار، سمیه؛ حسيني، محمد فاروق و بخت آور، عزالدین. (2010). اولويت بندي حوادث ر خداده در معادن زغا لسنگ البرزشرقي با استفاده از روش RPN، نشريه علمي-تحقیقي مهندسي معدن، 73-79.
جهانبانی، زینب. (2015). ارزیابي ریسک خودسوزی در معادن زغالسنگ به روش تحلیل درخت خطا. شاهرود: دانشگاه شاهرود.
قاسمزاده، حسین (2021). تحلیل ریسک ایمنی در معادن طلای اردستان و موته. نشریه علمی مهندسی معدن، 73-91.
نوروز, ف و نيکومرام، ه. (2021). تجزيه و تحليل سوابق حوادث ناشی از کار در معادن زيرزمينی زغالسنگ ايران. علوم و تکنولوژی محيط زيست (ایران)، شماره 105.
عطایی، محمد. (۱۳۹۶). ارزیابی ریسک خود سوزی در انباشت گاه زغال سنگ به روش تحلیل درخت خطای فازی. نشریه علمی- تحقیقی مهندسی معدن، ۱-۱۲.
Bilim, N. (2015). Kömür Madenlerinde Meydana Gelen İş Kazalarının İstatistiksel Değerlendirilmesi. Konya Technical University, 78-82.
Dizlek, O. (2021). Kömür maden ocağında güvenlığı için alınan önlemlerin değerlendirilmesi. Mersin: Tarsus Üniversitesi.
Moosavi, S., & Kamyab, S. (2022). Risk Safety Assessment of Human Factors Using Analytical. Journal of Occupational Hygiene Engineering, 111-119.
Yasun, B. )2016(.Yeraltı taşkömürü madeninde göçük ve taş-kavlak düşmesi kazalarının kök nedenlerinin araştırılması, Ankara unıversıty, 2016.
