بررسی ویژگی‌های سازگار با اقلیم مهندسی محلی غزنی برای طراحی مسکن کم هزینه (مطالعه موردی: شهر کهنه ولایت غزنی)

نویسندگان

کلمات کلیدی:

اقلیم سرد, خانه‌های اقتصادی, طراحی غیرفعال, مهندسی محلی غزنی, مواد محلی ساختمان

چکیده

تحقیق حاضر با هدف بررسی خصوصیات سازگار با اقلیم‌محور مهندسی و کاربرد آن در طراحی مسکن اقتصادی در اقلیم سرد و خشک انجام شده است. در این تحقیق محدوده شهر کهنه غزنی به عنوان مطالعۀ موردی انتخاب گردید. در این مطالعه، روش تحقیق به‌صورت کمی- کیفی در نظر گرفته شده و داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، تحلیل نمونه‌های موردی و بازسازی تحلیلی الگوهای فضایی و اقلیمی جمع‌آوری گردیده است. بناءً شاخص‌های مانند: فورم فشرده، ظرفیت حرارتی مصالح، سازمان فضایی درونگرا و عناصر میانجی نظیر، حیاط مرکزی، دیوارهای ضخیم و ایوان مورد بررسی قرار گرفته‌اند. نتایج بیانگر  آن است که افزایش فشردگی کالبدی و استفاده از مصالح با ظرفیت حرارتی بالا، در کنار سازماندهی فضایی مناسب، موجب بهبود عملکرد محسوس حرارتی و کاهش نسبی اتلاف انرژی و کنترول نوسانات حرارتی در بناها می‌شود. همچنین، بهره‌گیری از مصالح و نیروی کار محلی نقش مؤثری در کاهش هزینه‌های ساخت دارد. این ویژه‌گی‌ها، فراتر از ارزش تاریخی، ظرفیت قابل توجهی برای انطباق با نیازهای معاصر مسکن اقتصادی در ابعاد اقلیمی، اقتصادی و اجتماعی داشته و با الگوهای سکونتی و ساختار خانوادگی محلی سازگاراند.

بیوگرافی نویسندگان

  • دل آقا طاهری، پوهنتون پولی‌تخنیک کابل

    نامزد پوهنیار، دیپارتمنت هندسه ترسیمی و رسم تخنیک، پوهنځی ساختمانی، پوهنتون پولی‌تخنیک، کابل، افغانستان (نویسندۀ مسئول). 

  • احمد جواد نیازی

    Assistant Professor, Ph.D. Architecture Department, Faculty of Construction, Kabul Polytechnic University, Kabul, Afghanistan.

مراجع

مشکینی، ابوالفضل؛ احدنژاد، محسن و میشانی، حیدر صالحی. (1400). بازنگری مفهومی عوامل تحقق‌پذیری مسکن قابل استطاعت در جوامع جنوبhttps://sid.ir/paper/962767/fa

الناززاده، علی و میرزایی، رضا. (1400). بررسی تطبیقی مهندسی پایدار ومطابقت آن با مهندسی خانه های سنتی ایرانی https://sid.ir/paper/900654/fa

صادقی، آیدین و حجتی، معصومه. (1394). دسترسی به الگو های ساخت وساز پایدار با بکارگیری ساختمان های محلی واهمیت تکنیک های ساخت مهندسی محلی بر مهندسی پایدار. همایش ملی مهندسی وشهرسازی محلی ایران. همایش ملی مهندسی وشهرسازی محلی ایران. https://sid.ir/paper/826672/fa

پروین، رویا و ذوالفقارزاده، حسن. (1396). شفافیت در مهندسی خانه های سنتی ایران. کنفرانس ملی به سوی شهرسازی و مهندسی دانش بنیان. https://sid.ir/paper/881647/fa

زهری، سارا؛ طاهباز، منصوره و ایرج، اعتصام .(1399). تاثیر مواد وروشهای ساخت محلی برکاهش مصرف انرژی در خانه های روستایی مناطق جلگه ای گیلان. https://sid.ir/paper/362717/fa

جمال‌پور، سمانه و اصفهانی، آرش اربابان. (1394). تاثیر اقلیم بر شکل گیری مهندسی خانه های یزد. همایش ملی مهندسی وشهرسازی محلی ایران. همایش ملی مهندسی وشهرسازی محلی ایران. https://sid.ir/paper/826666/fa

جمال‌پور، سمانه و اصفهانی، آرش اربابان. (1394). تاثیر اقلیم بر شکل گیری مهندسی خانه های یزد. همایش ملی مهندسی وشهرسازی محلی ایران. یزد.

خورشیدیان، عبدالمجید. (1400). تامین مسکن توان پذیر پس از سانحه. فصلنامه علمی مهندسی و شهرسازی، سال سی ودوم، شماره 97. https://sid.ir/paper/966337/fa

محمدی، عرفان و مختاری، مهدیه .(1397). بررسی تاثیر مهندسی سنتی بر مهندسی معاصر با نگاه بر مهندسی شهر کاشان. https://sid.ir/paper/516567/fa

یاسمی، فرزانه و کاتب، فاطمه. (1394). معماري همساز با اقليم كوهستاني خيلي سرد مطالعه موردی خانه های اردبیل. فصلنامه علمي ـ تحقیقي و بين المللي انجمن جغرافياي ايران.

خاک‌پور، مژگان. (1385). ساخت خانه های شیکیلی در گیلان. ص. 45-54. https://sid.ir/paper5796fa

رضایی، مصطفی و محمدی، مریم. (1400). مطالعه وتحلیل شهرسازی غزنه در دوره غزنویان براساس منابع تاریخی و مطالعات باستان شناسی. 45-82. https://sid.ir/paper/952389/fa

نیکنام، محمد مسعود. (1398). نگاهی به جغرافیا، وضع اقتصادی-اجتماعی وزراعت ولایت غزنی. مجله علمی- تحقیقی البیرونی (پوهنتون البیرونی. 152-169. www.scribd.com: https://www.researchgate.net/publication/391864667_ngahy_bh_jghrafya_wd_aqtsady-ajtmay_w_zrat_wlayt_ghzny

فولادی، وحدانه؛ مهرجم، گلناز و رعیتی، الهه. (1392). مقایسه تطبیقی خانه های محلی شیراز با اصول مهندسی پایدار. کنفرانس ملی مهندسی وشهرسازی انسانگرا https://sid.ir/paper/881647/fa

وزارت احیا و انکشاف دهات. (1392). استراتیژی توسعه روستایی. کابل.

Keshtkaran, P. (2011). Harmonization between climate and architecture in vernacular heritage: a case study in Yazd, Iran. www.sciencedirect.com

Taleghani, M., Tenpierik, M., & van den Dobbelsteen, A. (2015). Energy performance of courtyard buildings. Building and Environment, 89, 1–14.

دانلود

چاپ شده

2026-08-04